جاهای دیدنی کرج

سیر تا پیاز کرج. از مکان‌های دیدنی کرج تا آب‌وهوای کرج

از کرج چه میدانید؟ جاهای دیدنی کرج کجاست؟ کرج در واقع مرکز استان البرز و یکی از شهرهای بزرگ ایران است که در سال‌های اخیر توسعه‌‌ی فراوانی یافته است. شهر کرج در ارتفاع ۱۳۲۱ متر از سطح دریای آزاد و بین ۳۵ درجه و ۴۶ دقیقه تا۳۵ درجه و ۵۱ دقیقه عرض شمالی و ۵۰ درجه و ۵۴ دقیقه تا ۵۱ درجه و ۳۱دقیقه طول شرقی واقع شده است. بلندترین نقطه‌‌ی شهر در شرق خلج آباد با ارتفاع ۱۴۰۰ متر و پست‌ترین نقطه شهر در جنوب شهر با ارتفاع ۱۲۷۵ متر از سطح دریاست و به طور کلی شیب کرج از شمال به سمت جنوب در حال کاهش است. مشتاق هستید تا درباره‌ی شهر کرج و استان البرز اطلاعات جالبی دستگیرتان شود در ادامه با مجله‌ی پرومی همراه باشید.

 

استان البرز

پیش از آن که به معرفی کرج بپردازیم قصد داریم اطلاعات مختصری از استان آن یعنی استان البرز در اختیارتان قرار دهیم. این شهر از شمال به استان مازندران، از جنوب به شهرستان شهریار و استان مرکزی، از غرب به شهرستان ساوجبلاغ و استان قزوین و از شرق به شهرستان تهران محدود است. جالب است بدانید استان البرز معبر ۹ تا ۱۳ استان پرتردد کشور است و ۱۸ درصد ترافیک کشور را نیز  به دوش می‌کشد.

در جلسه هیئت دولت در تاریخ دوازدهم بهمن سال ۱۳۸۸، لایحه‌ی تاسیس استان البرز تصویب و به مجلس شورای اسلامی فرستاده شد. در ادامه با تصویب نمایندگان مجلس شورای اسلامی در تاریخ ۱۳۸۹/۴/۷ استان البرز بطور رسمی شکل گرفت. در نهایت استان البرز به عنوان سی و یکمین استان‌ ایران شناخته می‌شود. استان البرز از جدا شدن ۴ شهرستان کرج، طالقان، ساوجبلاغ به مرکزیت هشتگرد و نظرآباد تشکیل شده است و مساحت کل استان در حدود ۵۸۰۰ کیلومترمربع است. 

نام این استان از رشته‌کوه البرز گرفته شده‌است که بخش مهمی از آن از شمال این استان می‌گذرد. در تاریخ ۲۲ شهریور ۱۳۸۹ با حضور وزیر کشور، استانداری البرز رسماً شروع به فعالیت نمود. عیسی فرهادی به‌عنوان نخستین استاندار البرز انتخاب شده‌بود. در آبان ۹۱ هم پخش آزمایشی شبکه استانی البرز با روزانه ۳ ساعت برنامه آغاز بکار کرد و با شروع سال ۹۲ به روزانه ۸ ساعت رسید. شبکه استانی البرز در روز چهارم خرداد ۹۲ به صورت رسمی و با روزانه ۱۰ ساعت برنامه به صورت رسمی افتتاح گردید. به دلیل اینکه در استان البرز از همه اقوام ایرانی ساکن هستند، این شبکه، شبکه وحدت و همدلی لقب گرفت.

جاهای دیدنی کرج

کرج

پس از ابلاغ طرح تاسیس استان البرز، کرج نیز به عنوان مرکز استان درنظر گرفته شد. این شهر در ۳۵ کیلومتری غرب تهران، در کرانه ی غربی رود کرج واقع شده است و در حوزه‌ی استحفاظی استان تهران قرار گرفته بود. کرج جمعیتی بالغ بر ۱٬۶۱۴٬۶۲۶ نفر، چهارمین شهر پرجمعیت ایران پس از شهرهای تهران، مشهد و اصفهان محسوب می‌گردد.

شهرستان کرج در سال ۱۳۳۳ تأسیس گردید. محدوده اولیه این شهرستان برابر با استان البرز کنونی بود تا اینکه شهرستان ساوجبلاغ در سال ۱۳۶۸ از کرج جدا شد،البته قلمرو اولیه شهرستان ساوجبلاغ علاوه بر قلمرو کنونی شامل دو شهرستان نظرآباد وطالقان نیز می‌شد. زمانی که استان البرز تأسیس شد،اشتهارد و فردیس نیز بخشی از شهرستان بودند،اما شهرستان اشتهارد در سال ۱۳۹۱ و شهرستان فردیس در خرداد سال ۱۳۹۲ از این شهرستان جدا شدند.

کرج با قدمتی دیرینه و با جمعیتی انبوه در دامنه ی جنوبی البرز جای دارد. نام کرج از اصطلاح کراج گرفته شده که به معنی خبررسانی با روشن کردن آتش می باشد. کرج در گذشته یک روستای ییلاقی خوش آب و هوا بوده و به دلیل داشتن مناظری زیبا و طبیعی بکر شهرت خاصی داشته است. این شهر مسیر ارتباطی بین استان های تهران و  آذربایجان می‌باشد و از این نظر اهمیت بالایی دارد. 

جاهای دیدنی کرج

کرج بعد از انقلاب با گسترش سریع و همه جانبه‌ای مواجه شد و جمعیت آن به شدت رشد یافت و در همین مسیر کرج به چندین شهرستان و منطقه تقسیم شد و در ادامه‌، هر کدام از بخش‌های پیشین به یک شهرستان، و بسیاری از روستاهای آن، خود به شهر و شهرک‌هایی تبدیل شده‌اند که تمام آنها نقش مهمی در گسترش کرج ایفا کردند.

در ابتدا کرج در محدوده خیابان‌های کشاورز و مصباح، روستایی تابع بخش ساوجبلاغ از توابع حوزه ۱۹ تهران بوده است. این شهرستان با جهشی سریع از دوره‌‌ی روستایی و شهری گذشت و منطقه‌ی بسیار وسیعی را در بر گرفت. شهر کرج با قدمتی دیرینه و جمعیتی انبوه و پیشینه‌ای تاریخی است که تا رسیدن به کلان‌شهر کنونی مسیری طولانی را  پشت سر گذاشته است.

کرج از شهرهای مرکزی و کوهپایه ای است و به عنوان چهارمین شهر پر جمعیت ایران شناخته شده است. موقعیت ارتباطی و نزدیکی به پایتخت و نیز ظرفیت‌های اقلیمی، مهاجران زیادی را به این شهر جذب کرده است. به گونه ای که کرج را اولین شهر مهاجرپذیر ایران می‌دانند. این شهر دارای ترکیب جمعیتی گوناگونی نظیر کرد، لر، فارس، عرب، شمالی‌ها و جنوبی‌ها است که منجر به ایجاد آداب و رسوم مختلفی در شهر شده است. به گفته‌ی حوزه‌ی فرمانداری کرج در این شهر بیش از ۱۰۰ اثر فرهنگی، تاریخی و طبیعی شناسایی شده است. از جمله‌ی آن‌ها می‌توان به کاخ مروارید(شمس)، روستای تاریخی آتشگاه، کاروانسرای شاه عباسی، پل تاریخی کرج، امامزاده طاهر، آتشکده‌ی تخت سلیمان و کاخ سلیمانیه اشاره کرد. این شهر همچنین دارای جاذبه‌های طبیعی نظیر جاده چالوس- کرج، باغ سیب مهر شهر کرج، مجموعه سد امیر کبیر، پیست اسکی خور و پیست موتور کراس حصارک می‌باشد. پیست اسکی دیزین که مهم ترین و اولین پیست اسکی کشور است در این شهر واقع شده است. علاوه بر این ۱۷۰ پارک و بوستان نظیر پارک جهان نما، پارک چمران، تندرستی، ایران زمین، باغ خانواده، تنیس وهامون در این شهر وجود دارد. در مجموع کرج با داشتن موقعیت ارتباطی مناسب، نزدیکی به پایتخت و وجود آثار تاریخی و طبیعی توانمندی بالایی در جذب گردشگر دارد. لازم به ذکر است این شهر دارای امکانات اقامتی مناسبی برای مسافران می‌باشد. از جمله مهم‌ترین آن‌ها مجتمع هتل جهانگردی دیزین است که در بین کوه های البرز واقع شده است.

جاهای دیدنی کرج

تاریخچه‌ی کرج

در منابع تاریخی درباره‌‌ی کرج آمده است: “دامنه سلسله جبال البرز از دیر باز به دلیل آب و هوای مناسب و رودخانه‌های جاری و پناهگاه‌های مطمئن، همیشه محل استقرار و سکونت‌گاه‌های موقتی و دائمی اقوام و گروه‌‌های مختلف بوده است. طبق اسناد و منابع تاریخی و آثاری همچون تپه‌های باستانی (آق‌تپه، مردآباد) در حاشیه شهر، بقایای معابد و قلعه‌ها (قلعه شاه‌دژ، قلعه دختر، قلعه کلاک، قلعه سنگ کسیل) و دژهای استوار در جاده کرج ـ چالوس و تختگاه‌هایی مثل تخت رستم و تخت کیکاووس در جنوب کرج و دیگر آثار تاریخی و باستانی همگی معرف آن است که در دوران پیش از اسلام این منطقه از تمدنی برخوردار بوده است و در دوران اسلامی بنا به گفته (ابن اثیر) از قرن پنجم (ه.ق) منطقه کرج جزئی از طالقان به شمار می‌رفته چنان‌که در کتاب نزهة‌القلوب به نوشته حمدالله مستوفی به سال ۷۴۰ (ه.ق) آمده است.”

با توجه به منابع و آثار موجود، منطقه کرج دارای ریشه‌های کهن و تاریخی است، اما شکل‌گیری و شهرسازی فعلی آن از اواخر دوره‌ی قاجاریه و اوایل دوره پهلوی آغاز می‌گردد.

تا پیش از حمله مغول رفت و آمد بیشتر از راهی بود که از طریق سگزآباد و کناره شهریار به ری می‌رفت، ولی از این دوره به بعد راه دوم یعنی راه قزوین ـ کرج به ری ترجیح داده شد و آثار تاریخی بر جای مانده همچون کاروانسراها و پل‌ها و قلعه‌ها در حاشیه جاده کرج بیانگر این موضوع است که از راه‌های مهم ارتباطی بین نواحی غربی کشور شهرهایی مانند قزوین و تبریز و نواحی شرقی کشور شهرهایی همچون ری و خراسان بوده است.

همچنین با رجوع به گزارش‌های مختلفی که از کرج در دنیای مجازی و مکتوب نوشته شده است، درباره این شهرستان می‌خوانیم: روزگاری کرج دهکده‌ای بیش نبود و از توابع طالقان محسوب می‌شد و بیش از ۱۰۰ خانه روستایی نداشت و شب‌ها در نور ستارگان و مهتاب صدای زنگ کاروانیانی به گوش می‌رسید که بین کاروانسراهای موجود ما بین ری و قزوین در حرکت بودند و گاه برای استراحت در کاروانسراهای شاه عباسی کرج و یا در سرایی در میدان کرج بیتوته می‌کردند و پس از پرداخت باج دروازه به راه خود ادامه می‌دادند.

دوران اهمیت یافتن کرج به وقتی باز می‌گردد که شاهراه خراسان که از شهرهایی چون ری، نیشابور، بغداد می‌گذشت به روزگار تیموریان و ایلخانیان و سپس صفویان به شهرهای مراغه، تبریز، سلطانیه و قزوین منتقل شد. از این دوران بود که کرج در مسیر توجه قرار گرفت و رو به آبادانی گذاشت که البته اثری مشخص که مربوط به دوره پیش از صفویان باشد، هنوز شناسایی نشده است.

اما با مطالعاتی که بر روی پل صفویه انجام داده‌اند این احتمال می‌رود که ساخت پل اولیه مربوط به دوره‌های پیش از صفویه باشد و پل حاضر روی بقایای پل قدیمی‌تر احداث شده باشد.

در روزگار سلطنت شاه طهماسب صفوی و پایتختی قزوین بناهایی در این زمان ساخته می‌شود که نمونه بارز آن احداث امامزاده حسن (ع) کرج در زمان شاه طهماسب است. اما با انتقال پایتخت به اصفهان توسط شاه عباس تا حدودی کرج و تهران فراموش شدند و از سرعت پیشرفت آنها کاسته شد.

البته در دوران قاجار و سلطنت فتحعلی شاه قاجار که توجه خاصی به کرج به عنوان منطقه‌ای خوش آب و هوا داشتند که نمونه آن احداث کاخ زیبای سلیمانیه است و ناصرالدین شاه نیز عمارتی زیبا در شهرستانک برپا کرد.

رشد سریع تهران به واسطه پایتختی آن در دوره قاجار و سپس پهلوی باعث شد کرج نیز به عنوان یکی از مستعدترین مناطق حومه تهران از این قاعده مستثنی نباشد. شروع توسعه و گسترش کرج را از دوره پهلوی (۱۳۱۰ ش) به بعد انجام باز می‌گردد.

جاهای دیدنی کرج

 ریشه نام کرج از کجا آمده است؟

یکی از جالب‌ترین نکات درباره کرج، مربوط به نام این شهرستان است.

اداره میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری استان البرز در معرفی کرج و درباره ریشه نام این شهرستان تحقیقاتی را انجام داده و در این زمینه آورده است: گویش قدیم و اصلی این منطقه زبان تات بوده و بر این اساس، ‌کلمه کرج از لغت کاوک به معنی میان تهی گرفته شده و این، از آن روی است که کرج میان دره واقع شده است.

یکی دیگر از وجه تسمیه کرج از کلمه کراج است و با سابقه تاریخی آن که در تپه آتشگاه، کوه‌های کلاک، قلعه دختر شهرستانک و قلعه اشتهارد در ایام تابستان برای خبر رسانی و دیده‌بانی آتش‌افروزی می‌شده، مرتبط است.

همچنین در منابع دیگر در این زمینه آمده است: روایت دیگر نام کرج را ماخوذ از کلمه کوه رج به معنی محلی که کوه‌های ردیف شده دارد، می‌داند و مورد دیگری که به آن اشاره شده نام کرج را منتج از واژه اکراج به معنی بانگ و فریاد می‌داند.

شهرستان کرج دارای ۵۱ اثر تاریخی ثبت شده در میان فهرست آثار ملی است که از جمله مهمترین آنها می‌توان به کاروانسرای شاه عباسی، برج آرامگاهی میدانک، عمارت شهرستانک، حمام مصباح، کاخ مروارید (محل زندگی شمس یکی از خواهران آخرین شاه مخلوع ایران)، کاخ سلیمانیه و بالاخره پل تاریخی صفوی یا همان پل کرج اشاره کرد.

 

کلام آخر

 کرج پس از تهران بزرگ‌ترین شهر مهاجرپذیر ایران است و همچنین جمعیت این شهر نسبت به سایر شهرهای بزرگ ایران جوان‌تر است. همچنین بالاترین میزان رشد موالید یا زاد و ولد را به خود اختصاص داده است. این شهر در میان کلان‌شهرهای ایران با رشد جمعیت سالانهٔ ۳/۱۴ درصد بالاترین رشد جمعیت را دارد. به همه‌‎ی دلایل مشخص گفته شده دولت نیز باید سرمایه گذاری‌های بیشتر در بخشهای آموزشی علمی فرهنگی ورزشی و بهداشتی و زیر ساختهای شهری همچنین اشتغال زایی و محرومیت زدائی برنامه‌ریزی و به انجام برساند. 

 

 

کامنت خود را بگذارید

آخرین دیدگاه‌ها